Waarom moet de vliegtuigmodus aan tijdens het vliegen?

Telefoons & Tech

Iedereen kent het wel: tijdens het opstijgen zit je buurman nog driftig zijn WhatsApp’jes te beantwoorden. Vertwijfeld vraag je je af: komen we wel veilig aan op de bestemming? Wees gerust, een crash zal je buurman niet zo snel veroorzaken. Toch kan het geen kwaad om hem even te vragen om zijn vliegtuigmodus aan te zetten, zoals luchtvaartmaatschappijen eisen. Maar waarom is dat zo?

Vliegtuigmodus aan in het vliegtuig: gebakken lucht?

Sinds 2014 is het gebruiken van elektronische apparaten in het vliegtuig niet meer verboden. Luchtvaartmaatschappijen mogen nu zelf bepalen hoe ze hiermee omgaan. Zo’n beetje alle Europese maatschappijen hebben hetzelfde beleid. vliegtuigmodusElektronische apparaten mogen aan, mits ze in de vliegtuigmodus staan. Bluetooth hoofdtelefoons mag je niet gebruiken. En laptops moeten opgeborgen zijn tijdens het taxiën, opstijgen en landen. “Vanwege de elektromagnetische straling moet vliegtuigmodus aan en bluetooth uit. Laptops mag je niet op schoot hebben tijdens het opstijgen en landen omdat ze het gangpad kunnen blokkeren, of door de cabine schieten als er iets misgaat”, legt Joost van Doesburg, persvoorlichter van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers, uit.

Jouw telefoon een stoorzender?

Elektronische apparaten zenden allemaal elektromagnetische straling uit. “Veel van de navigatie-instrumenten van een vliegtuig hebben een zwak vermogen, waardoor hun signaal makkelijk wordt verstoord”, weet Joris Melkert, luchtvaartdeskundige van de TU Delft. Bij toestellen met een zender – zoals telefoons, tablets en laptops (met wifi) – is de elektromagnetische straling groter.

Telefoons zijn het grootste probleem, legt Melkert uit: “Eenmaal in de lucht wordt het voor de telefoon steeds moeilijker om verbinding te maken met de zendmast op de grond, waardoor hij steeds meer zendvermogen uitstuurt. VliegtuigmodusZo wordt het risico op verstoring van de vliegtuigapparatuur groter.” Ook kan het gebeuren dat piloten het ret-tet-tet-geluidje in hun koptelefoon horen, dat jij ook hoort als je je telefoon voor een speaker of microfoon houdt. Overigens is er nog nooit een vliegtuigongeluk gebeurd waarbij straling van telefoons de aantoonbare oorzaak was.

Waarom controleert niemand of ik mijn vliegtuigmodus aan heb?

Dat is een goede vraag. Een belangrijke reden is dat we steeds meer weten over elektromagnetische straling, stelt Joost van Doesburg: “Daardoor is de technologie om de vliegtuigapparatuur te beschermen tegen straling ook veel beter geworden de afgelopen decennia.” Bovendien hebben vliegtuigen steeds vaker een ‘picocell’ aan boord. Dat zijn indoor zendmasten, die bijvoorbeeld ook worden gebruikt in winkelcentra. De picocell van een vliegtuig staat in verbinding met een satelliet en kan zo spraak en data versturen en ontvangen.

Joris Melkert: “Telefoons hoeven daardoor nog maar zo weinig vermogen te gebruiken, dat ze de apparatuur in de cockpit niet verstoren.” De veiligheidsrisico’s zijn dus enorm afgenomen. Toch is Joris Melkert wel verbaasd dat er nooit wordt gecheckt of je je vliegtuigmodus aan hebt in het vliegtuig. Melkert: “Goed, het is erg onpraktisch om dit bij iedereen te controleren. Ik zou dan ook tegen mensen willen zeggen: om alle risico’s te vermijden, volg dan de regels van de maatschappij.”

vliegtuigmodus
Zo werkt een picocell

Bellen in de lucht: kan dat eigenlijk?

Na het opstijgen, zal je bereik snel wegvallen. Zendmasten op de grond zenden namelijk vooral horizontaal uit. Bellen in de lucht is via de reguliere zendmasten dus onmogelijk. Toch bieden luchtvaartmaatschappijen tegenwoordig vaak ‘in flight’ mobiele telefonie en wifi aan. Hoe kan dat dan? Het antwoord: picocells en satellieten. Nu is bellen en internetten aan boord meestal nog verschrikkelijk duur. Maar Emirates bijvoorbeeld biedt op veel vluchten al gratis wifi aan. En bij TUI-vluchten kun je via een intern wifi-systeem, dat niet in verbinding staat met een satelliet, de krant lezen en spelletjes spelen op je eigen telefoon en tablet. Luchtvaartexperts voorspellen dat gratis wifi tijdens vluchten de norm wordt. En op een gegeven moment net zo normaal is als een maaltijd tijdens een lange vlucht.

Let hier ook op: lithiumbatterijen

Een zijweggetje. Naast het signaal, is er nog een ander mogelijk gevaar rondom telefoons en tablets: de lithiumbatterijen. Lithiumbatterijen kunnen namelijk in brand vliegen als ze fout zijn ontworpen of niet goed worden gemonteerd. En dat wil niemand, vooral niet op 10 kilometer hoogte. Een lithiumbatterij in een telefoon of laptop is niet zo gevaarlijk, er zit immers een soort bescherming omheen. Met als uitzondering de Samsung Galaxy Note 7. Door een productiefout kan de lithiumaccu makkelijk in brand vliegen, dus hebben alle luchtvaartmaatschappijen dit toestel verboden aan boord. Losse batterijen en powerbanks vatten makkelijker vlam dan telefoons en tablets. Daarom mogen ze alleen goed verpakt en als handbagage worden meegenomen.

Met deze 4 tips haal je meer uit de vliegtuigmodus

De vliegtuigmodus van je telefoon of tablet is niet alleen maar handig in het vliegtuig. Ook in deze situaties komt ‘ie goed van pas:

  • Tijdens herdenkingen, ceremonies, begrafenissen en tentamens, als je beslist niet wilt dat er WhatsApp’jes of pushnotificaties klinken.
  • Smartphonegebruik kan een sfeerdoder zijn tijdens bijvoorbeeld etentjes, je kunt daarom met zijn allen afspreken om de vliegtuigmodus aan te zetten.
  • Moet je snel weg? Je batterij laadt een stuk sneller op in de vliegtuigmodus.
  • Staan al je verbindingen uit, dan verbruik je minder stroom en kun je langer met je batterij doen.

En ben je na een lange vlucht aangekomen in het buitenland, lees dan hier hoe mobiel bellen en internetten in het buitenland werkt!

Discussie