Wat is spoofing?

Verschillende soorten spoofing uitgelegd

Spoofing komt in meerdere vormen voor. De manier verschilt, maar de techniek erachter is hetzelfde. Bij al deze vormen maken oplichters misbruik van techniek én van menselijk vertrouwen.

De meest voorkomende vormen zijn:

• Telefoonspoofing
• E-mailspoofing
• Sms- en WhatsApp-spoofing
• Website- of url-spoofing

Hoe werkt telefoonspoofing?

Bij telefoonspoofing lijkt het alsof je wordt gebeld door een betrouwbaar telefoonnummer, zoals dat van je bank of een overheidsinstantie. In werkelijkheid zit er een fraudeur aan de andere kant van de lijn.

Criminelen kunnen het werkelijke nummer dat jij ziet aanpassen. Daardoor lijkt het alsof je wordt gebeld door een bekende organisatie. Vaak zeggen ze dat er iets mis is met je rekening, dat er verdachte transacties zijn of dat je snel moet handelen. Vervolgens vragen ze om een pincode, een verificatiecode of andere persoonlijke gegevens.

Belangrijk om te weten: een bank zal je nooit vragen om codes of pincodes via de telefoon.

Wat is e-mailspoofing?

Bij e-mailspoofing lijkt een e-mail afkomstig van een betrouwbare afzender, terwijl dat niet zo is. Het e-mailadres ziet er bekend uit, maar is technisch vervalst. Soms wijkt het maar één letter af, bijvoorbeeld een “O” in plaats van een “0”.

Deze vorm van spoofing maakt vaak gebruik van technieken zoals:

• Valse domeinnamen
• Nagemaakte bedrijfsnamen
• Slim vervalste afzendergegevens

Het bericht bevat vaak een link naar een nepwebsite of een bijlage met schadelijke software. Zodra je daar klikt of gegevens invult, hebben cybercriminelen vrij spel.

Spoofing via sms en WhatsApp

Ook sms-berichten en WhatsApp worden steeds vaker gebruikt voor spoofing. Je ontvangt bijvoorbeeld een bericht dat van je bank of pakketdienst lijkt te komen, met een dringende oproep om iets te controleren.

Wat deze vorm extra gevaarlijk maakt, is dat berichten soms in een bestaande chat verschijnen. Daardoor lijkt het alsof het gesprek legitiem is. Toch geldt ook hier: wordt er gevraagd om persoonlijke gegevens, codes of geld? Dan is de kans groot dat het om spoofing gaat.

Hoe herken je spoofing?

Spoofing voelt vaak 'net niet goed'. Toch is het soms lastig om precies te zeggen waarom. Let daarom op deze signalen:

• Het bericht of telefoontje zet je onder druk
• Je moet snel handelen of krijgt dreigende taal
• Er wordt gevraagd om persoonlijke gegevens, pincodes of verificatiecodes
• De afzender lijkt echt, maar kleine details kloppen niet
• De link leidt naar een vreemde of net iets andere url dan de officiële website

Twijfel je? Dan is dat eigenlijk al reden genoeg om niets te doen.

Wat moet je doen als je slachtoffer bent?

Ben je toch ingegaan op een bericht of telefoontje en heb je gegevens gedeeld? Dan is snel handelen belangrijk.

Neem direct contact op met de organisatie waar de fraudeur zich voor voordeed, zoals je bank. Wijzig daarna je wachtwoorden en blokkeer waar nodig je accounts. Doe ook altijd aangifte bij de politie.

Hoe sneller je actie onderneemt, hoe kleiner de schade meestal blijft.

Zo voorkom je spoofing

Helemaal voorkomen kun je spoofing helaas niet, maar je kunt het criminelen wel een stuk lastiger maken. En misschien wel de belangrijkste: vertrouw op je gevoel. Klinkt iets vreemd? Dan is het dat vaak ook.

Een paar slimme basisregels:

• Deel nooit codes of pincodes via telefoon, sms of e-mail
• Klik niet zomaar op links, maar ga zelf naar de officiële website
• Controleer e-mailadressen en urls extra goed
• Gebruik sterke, unieke wachtwoorden
• Zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan

Zo bescherm je jezelf het best

Je hoeft geen technische expert te zijn om jezelf te beschermen tegen spoofing. Door alert te blijven, rustig te handelen en geen gevoelige informatie te delen, voorkom je al een groot deel van de risico’s. Twijfel je of een bericht echt is? Neem dan zelf contact op met de organisatie via een officieel kanaal.

Veelgestelde vragen over spoofing